मध्यपूर्वमा बढ्दै गएको युद्धले विश्व अर्थतन्त्रलाई गम्भीर असर पार्न थालेको छ। विशेषगरी Iran र Israel बीचको द्वन्द्वका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य तीव्र रूपमा बढेको छ। यसको प्रत्यक्ष प्रभाव विश्व बजारसँगै नेपालजस्ता आयातमा निर्भर देशहरूमा पनि देखिन थालेको छ। हालको युद्धका कारण तेल आपूर्ति र ढुवानीमा अवरोध उत्पन्न भएपछि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य १०० डलरभन्दा माथि पुगेको विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय विश्लेषणहरूले देखाएका छन्। केही समय त तेलको मूल्य प्रति ब्यारेल ११४ डलरसम्म पुगेको पनि उल्लेख गरिएको छ। युद्धका कारण किन बढ्यो तेलको मूल्य ? मध्यपूर्व विश्वको सबैभन्दा ठूलो पेट्रोलियम उत्पादन क्षेत्र हो। विशेषगरी Strait of Hormuz (हर्मुज जलडमरू) विश्वको सबैभन्दा महत्वपूर्ण तेल ढुवानी मार्ग हो। विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल यही मार्गबाट ढुवानी हुन्छ। युद्धका कारण जहाज आवतजावत अवरुद्ध हुन थालेपछि तेल आपूर्ति घटेको छ। यसले विश्व बजारमा तेलको अभावको डर बढाएको छ। इरानले उक्त जलमार्ग बन्द गर्ने चेतावनीसमेत दिएको छ। यदि यो मार्ग पूर्ण रूपमा बन्द भयो भने विश्व बजारमा ठूलो ऊर्जा संकट आउने सम्भावना रहेको विश्लेषकहरू बताउँछन्।विश्व अर्थतन्त्रमा असर युद्धका कारण तेल मूल्य बढ्दा विश्व अर्थतन्त्रमा निम्न असर देखिन थालेका छन् : ऊर्जा र पेट्रोलियमको मूल्य वृद्धि अन्तर्राष्ट्रिय यातायात र ढुवानी खर्च वृद्धि खाद्य पदार्थ र मलको मूल्य बढ्ने सम्भावना विश्वव्यापी मुद्रास्फीति बढ्ने जोखिम अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (IMF) का अनुसार तेलको मूल्य १० प्रतिशतले बढ्दा विश्व मुद्रास्फीति करिब ०.४ प्रतिशतले बढ्न सक्छ।नेपालमा कस्तो असर पर्न सक्छ ? नेपालले आफ्नो पेट्रोलियम आवश्यकता पूर्ण रूपमा आयातमार्फत पूरा गर्छ। मुख्य रूपमा नेपालले तेल भारतमार्फत ल्याउने भएकाले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य बढेपछि नेपालमा पनि यसको असर पर्न सक्छ।याे अवस्थामा विश्व बजारमा तेल पुर्णतः अभाव छैन तर नेपालमा भने तेल र ग्यासको अभाव हुन थालेको छ । मानिस हरुले खाद्यान्न लगायतका सामग्रीहरु स्टक राख्न थालेका छन् । सरकार यश तर्फ माैन देखिएको छ । नेपालमा सम्भावित असर : पेट्रोल र डिजेलको मूल्य वृद्धि यातायात भाडा बढ्ने महँगी बढ्ने उद्योग तथा उत्पादन लागत बढ्ने यदि युद्ध लामो समयसम्म जारी रह्यो भने नेपालमा पेट्रोलियम पदार्थको अभावसमेत हुन सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ। विश्वव्यापी ऊर्जा संकटको जोखिम विश्लेषकहरूले यो अवस्था सन् १९७० को तेल संकटसँग तुलना गरेका छन्। युद्ध लामो समयसम्म चलिरहे तेलको मूल्य १५० देखि २०० डलरसम्म पुग्न सक्ने अनुमान गरिएको छ। � Money & Banking Magazine युद्धका कारण तेल उत्पादन केन्द्र, पाइपलाइन र बन्दरगाहहरूमा आक्रमण भइरहेकाले विश्व ऊर्जा बजार अझ अस्थिर हुने सम्भावना बढेको छ। मध्यपूर्वको युद्ध केवल सैन्य द्वन्द्व मात्र नभई विश्व अर्थतन्त्रलाई प्रभावित पार्ने संकटमा परिणत हुँदै गएको छ। Iran र Israel बीचको द्वन्द्व चाँडै समाधान नभए विश्व बजारमा पेट्रोलियम संकट गहिरिने र त्यसको असर नेपालजस्ता आयातमुखी अर्थतन्त्रमा अझ बढी पर्नसक्छ ।