जनमुक्ति खबर सम्वाददाता, उपत्यका ब्यूरो ।

यहाँ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को समानुपातिक (PR) सूची, विवाद र विभेदकारी (controversial) निर्णयहरू को समग्र जानकारी विशृङ्खल रूपमा अपडेटसहित बुझ्न सकिनेगरी सजिलै राखिएको छ ।

🧾 १. रास्वपाको समानुपातिक बन्द सूची के हो?
नेपालको निर्वाचन प्रणाली अन्तर्गत पार्टीहरूले प्रतिनिधि सभा (House of Representatives) को समानुपातिक (PR) तर्फको उम्मेदवारको बन्द सूची निर्वाचन आयोगमा पेश गर्नुपर्छ।
यो बन्द सूचीमा पार्टीले सबै 110 PR सिटहरूका लागि उम्मेदवारहरूलाई क्रमबद्ध रूपमा समावेश गर्छ। यसमा जातीय, लैंगिक, क्षेत्रीय र समुदायका आधारमा समावेशीता सुनिश्चित गर्न कानुनी क्लस्टरहरू छन्।

🗂️ २. रास्वपाको PR सूचीका मुख्य नाम र संरचना
• रास्वपाले समग्र ११० नामको समानुपातिक सूची निर्वाचन आयोगमा पेश गरेको थियो।
• प्रारम्भिक रिपोर्ट अनुसार रास्वपाका ६० जना साविक पार्टी सदस्यहरू समानुपातिक सूचीमा रहेका छन्  ३६ जना बालेंन समूह र १४ जना कुलमान समूहका।
• सूचीमा केही उल्लेख्य समावेशी नामहरू जस्तै सहिद रसिक खतिवडाकी आमा रचना खतिवडा पनि समावेश गरिएको थियो।

🚨 ३. किन यो विवादित भनिइरहेको छ?
🔹 नातावाद र साधारण सम्बन्धहरू
समाजमा प्रकाशन भएका रिपोर्टहरू अनुसार
✔️ केही उम्मेदवारहरू नेतृत्वसँग नाताले जडित पाइएको आरोप छ — उदाहरण: कुलमान घिसिङका भान्जा, ससुरा र छिमेकीहरूलाई सूचीमा राखिएको।
यसले गर्दा पार्टीलाई ‘पुरानो शैलीको नातावाद’ (nepotism) र आधिकारिक प्रक्रियालाई कमजोर पार्ने निर्णय गरेको आरोप लागेको छ।
🔹 समावेशीता र क्षेत्रिय असन्तुलन
• धेरै राजनीतिक विश्लेषक र स्थानीय स्रोतले दाबी गर्छन् कि
✔️ सूचीमा सुदूरपश्चिमका बिभिन्न जिल्लाहरूबाट उम्मेदवारको समावेशीता हुन सकेन (८ जिल्ला शून्य)।
✔️ आदिवासी, महिला, दलित, मधेसी र अन्य समूहका नामहरूको सन्तुलनमा कमी आएको आलोचना भएको छ।
🔹 GEN-Z आन्दोलनबाट उठेका अपेक्षासँग विसंगति
भावी मतदाता समूह खासगरी Gen-Z activists ले भनिरहेका छन् कि पार्टीले समानुपातिक प्रणालीलाई जवाफदेही, पारदर्शी र समावेशी बनाउने आशा राखेर समर्थन पाएको थियो, तर
✔️ सूचीले पहिचान, marginalised representation र सामाजिक न्याय को मूल भावना ख्याल नगरेको आरोप परेको छ।

📜 ४. रास्वपाले लिएको निर्णय र प्रतिक्रिया
✔️ सूची सच्याउने निर्णय
रास्वपा नेतृत्वले आलोचनापछि
✨ प्राप्त सुझावहरू र प्रतिक्रिया लाई मध्यनजर राख्दै सूची सही/सच्याउने/संशोधन गर्ने निर्णय गरेका छन्।
• पार्टी सचिवालयका विज्ञप्तिमा सूचीलाई त्रुटि जाँचेर सुधार गर्ने स्पष्ट संकेत दिइएको छ।
• सभापति रवि लामिछाने र नेताहरूले विवादित नामहरू हटाइने प्रतिबद्धता दिएका छन्।
🔔 समय सीमा: निर्वाचन आयोगले अब बन्द सूची जनवरी 5–11 बीचमा सच्याएर फेरी पेश गर्न अनुमति दिएको छ, र अन्तिम सूची फेब्रुअरी 3 मा प्रकाशन हुनेछ।

• रास्वपाकाे किचलो निर्वाचन आयाेग सम्म