जनमुक्ति खबर,राजकुमार तिमिल्सिना ।

चितवन, वैशाख —
आज नेपालभर आमाप्रति श्रद्धा, सम्मान र कृतज्ञता प्रकट गर्ने विशेष दिन “मातातिर्थ औंसी” (आमाको मुख हेर्ने दिन) विभिन्न कार्यक्रमका साथ मनाइँदैछ। यस दिन जीवित आमालाई मिठाई, लुगा तथा उपहार दिई आशीर्वाद लिने तथा दिवंगत आमाको सम्झनामा तर्पण, श्राद्ध र पिण्डदान गर्ने परम्परा रहेको छ।

मातातिर्थ औंसी किन मनाइन्छ ?

वैशाख कृष्ण पक्षको औंसी तिथिमा पर्ने यो दिन आमाको महत्त्वलाई सम्झने दिनका रूपमा लिइन्छ। नेपाली समाजमा आमालाई देवतासरह मान्ने परम्परा रहिआएको छ। “आमा” शब्द आफैंमा माया, त्याग र समर्पणको प्रतीक भएकाले यो दिन विशेष भावनात्मक रूपमा महत्वपूर्ण मानिन्छ।

मातातिर्थको पौराणिक किंवदन्ती

काठमाडौँको मातातिर्थ कुण्ड सँग जोडिएको एक प्रसिद्ध किंवदन्ती छ।
किंवदन्ती अनुसार, एक गाईगोठालो युवकले आफ्नी आमाको मृत्यु भएपछि अत्यन्त दुःखी भएर उक्त कुण्ड नजिक गाई चराउन गइरहेको थियो। एकदिन उसले कुण्डको पानीमा आफ्नी आमाको अनुहार देखेको विश्वास गरिन्छ।

त्यसपछि उसले उक्त स्थानमा आमाको सम्झनामा पूजा–अर्चना गर्न थालेको र यो परम्परा विस्तार हुँदै आजसम्म आइपुगेको मानिन्छ। त्यसै कारण, आमा गुमाएका सन्तानहरू विशेषगरी मातातिर्थ पुगेर स्नान, तर्पण र श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्ने चलन छ।

मातातिर्थमा श्रद्धालुको घुइँचो

हरेक वर्ष झैं आज पनि मातातिर्थ क्षेत्रमा बिहानैदेखि भक्तजनहरूको भीड लागेको छ। विशेषगरी आमाको निधन भइसकेका व्यक्तिहरूले कुण्डमा स्नान गरी तर्पण दिने र आमाको आत्माको शान्तिको कामना गर्ने गरेका छन्।

घरघरमा आमाप्रति सम्मान

जीवित आमाहरूलाई भने आजका दिन सन्तानहरूले मनपर्ने परिकार खुवाउने, उपहार दिने र आशीर्वाद लिने चलन छ। धेरै परिवारमा आमालाई विशेष सम्मानका साथ पूजा गर्ने परम्परा पनि देखिन्छ।

सामाजिक सन्देश

मातातिर्थ औंसीले आमाको महत्वलाई केवल एक दिन मात्र होइन, जीवनभर सम्मान गर्नुपर्ने सन्देश दिन्छ। बदलिँदो समाजमा वृद्धाश्रममा बस्न बाध्य आमाहरूको संख्या बढ्दै गइरहेको सन्दर्भमा, यो दिनले सन्तानहरूलाई आफ्नो कर्तव्य सम्झाउने अवसर पनि प्रदान गरेको छ।

निष्कर्ष
आमाको माया, त्याग र समर्पणलाई सम्मान गर्ने मातातिर्थ औंसी नेपाली समाजको गहिरो सांस्कृतिक र धार्मिक धरोहर हो। आजको दिनले हरेक सन्तानलाई आमाप्रति प्रेम र कर्तव्यको अनुभूति गराउने महत्वपूर्ण अवसर प्रदान गरेको छ।

— जनमुक्ति खबर